به بهانه سالگرد درگذشت سواره ایلخانی زاده شاعر کُرد / «شه نگه سوار» همچنان در بوکان مظلوم است

“سواره ایلخانی زاده”کیست که باید از وی یاد کرد و از جایگاه اش تقدیر کرد، وی پدر شعر نو کردی است که ۴۰ سال قبل در یک حادثه در تهران درگذشت و برای همیشه در آرامگاه خانوادگی اش در روستای حمامیان از توابع بوکان آرام گرفت، اما از آن زمان دیگر هیچگاه از او یادی نشد و خدماتش به شعر و زبان کُردی مورد تجلیل قرار نگرفت.

به روایت تقویم رسمی ایران، ۲۵دیماه ۱۳۵۴ پدر شعر نو کُردی در ایران که در دامن شهر فرهیختگان یعنی بوکان پرورش یافته بود در جریان یک حادثه در تهران فوت کرد و اکنون با گذشته ۴۰ سال از آن حادثه تنها تقویم است که «سواره ایلخانی زاده» را به یاد دارد.

«سواره ایلخانی زاده» که شاعران و نویسندگان از وی به نام «کاک سواره» یاد می کنند، در سال ۱۳۱۶ در روستای ترجان  به دنیا آمد.

زمانی که سواره دو سال داشت، خانوادهٔ وی از روستای ترجان به روستای قره گویز یکی دیگر از توابع همین شهرستان نقل مکان می‌کنند.

 وی از همان دوران کودکی زندگی سختی را پشت سر گذاشت.

کاک سواره مدرک دیپلم خود را در شهر تبریز اخذ کرد و برای فراگیری تحصیلات تکمیلی در رشته حقوق قضایی به تهران می‌رود و با هفته نامه «کوردستان» که به زبان کردی در تهران منتشر می شد، همکاری کرد و  درسال۱۳۴۷ موفق به اتمام تحصیلات خود می‌شود.

سواره اما به دلایل زمان خود درسال ۱۳۴۳ به مدت ۶ ماه در زندان قزل قلعه تهران زندانی می‌شود.

 وی در سال ۱۳۴۶ در قسمت کُردی رادیو تهران مشغول به کار می‌شود و دریک زنجیره برنامه های ادبی- اجتماعی ضمن نقدهای ادبی، داستانهای کوتاهی را نیز ارائه می کند. اما مرگ وی را مجال نمی‌دهد و در سال ۱۳۵۴ در حالی که کمتر از ۳۸ سال سن داشت، بر اثر سانحهٔ تصادف در تهران درگذشت.

پس از فوت پیکره وی را به روستای حمامیان بوکان می‌آورند و کاک سواره  در آرامگاه خانوداگی خود برای همیشه آرام می گیرد.

«شیرکو بی که س» امپراطور شعر در گفت وگوی خود با مجله سروه که در شماره ۶۸ این مجله منتشر شد،در خصوص کاک سواره می گوید: « سواره ایلخانی زاده در شعر نو کُردی در ایران راهی تازه را در پیش گرفته است و به نظر من  مهم ترین ویژگی شعر سواره در این است که بازگو کننده سخنان دیگران نبود،سایه این و آن نبود و تنها خودش بود».

گرچه کاک سواره به عنوان پدر شعر کُردی در ایران شناخته می شود و از وی به عنوان شاعری نوگرا یاد می شود، اما در قالب شعر کلاسیک نیز آثاری ناب نیز از وی به جا مانده است که «پیره هه‌ڵۆ»، یکی از آنها است.

گفته می شود، سواره در سرودن این شعر نسبتا بلند از استاد«عبدالرحمن شرفکندی» مشهور به هه ژار شاعر مشهور عرصه ی کلاسیک کردی الهام گرفته است.

ماموستا هه ژار قبل از «سواره ایلخانی زاده»، «هه‌ڵۆ هه‌ر به‌رزه» را سرود.

بین سبک نوشتاری سواره و هه ژار در این شعر شباهت های بسیاری وجود دارد و مفاهیم و واژگان به کار رفته نیز بسیار شبیه هم هستند و به همین دلیل گفته می شود که سواره در سرودن این شعر از شعر «هه‌ڵۆ هه‌ر به‌رزه» هه ژار الهام گرفته است.

شعر«شار» یکی از شاهکارهای کاک سواره است  که نمی توان کسی را یافت این شعر را نشنیده باشد.

زمستان سال گذشته مجموعه آثار کاک سواره جمع آوری شد  و در شهر سلیمانیه اقلیم کردستان عراق با نام «شه نگه سوار» روانه بازار کتاب شد.

این کتاب با تیراژی دو هزار جلدی در سه بخش “تاپۆ وبوومه لێڵ”، “شێعره کوردییه کان” و “اشعار فارسی” منتشر شده است.

گزارش از حسن معروف پور؛ منبع :کردپرس