*په شیو خولیا
مدرس ودانشجوی دوره دکتری حقوق عمومی
تحلیل پاره از مواد منشور حقوق شهروندی
با توجه به وجود منتقدان فعال دولت عملی کردن طرح این ایده وعده داده شده انتخاباتی ممکن است با چالش های روبه رو گردد. انتشار منشور حقوق شهروندی و ارسال اس ام اس پیامکی برای تک تک شهروندان یک کشور ناشی ازجایگاه موضوع جهت روشن شدن افکار عمومی جامعه و نهادینه شدن حقوق شهروندی ودفاع از حقوق اولیه انسانی توسط مچری قانون اساسی نشان از اهمیت موضوع وجایگاه آن است.
شروع منشور با آیه ۷۰ سوره مبارکه اسراء( لقد کرمنا بنی آدم و……) نشان از درک این واقعیت است که حقوق اساسی انسان مثل حق آزادی و حق حیات و حق کرامت و برابری و… یک حق خدادادی و طبیعی است و این حق مسلم هر انسانی است. این حق را دولت ها به انسانها اعطا نکرده اند که بتوانند از آنها بگیرند پس غیر قابل سلب اند.
در مورد رعایت این اصول و ارزشها، صراحتا بر عمل دولت تاکید شده و گفته اجرا کردن این اصول زمانی ممکن است که دولت به انجام آن متمایل باشد و این اقدام بسیار شایسته و در خور توجه است که در صورت عدم اجرای این اصول خود دولت را مقصر دانسته است.
همچنان دولت تاکید بر آگاهی عمومی افراد نسبت به حقوق شهروندی خود نموده است لذا صراحتا خواسته این را به مردم بفهماند که استفای حقوق شهروندی در آگاهی است و عدم آگاهی به معنای عدم استفای حقوق شهروند ی است و به نوعی دولت را موظف به آگاهی سازی مردم کرده است.
در شماره ۱۲ به نوعی دولت ضمانت اجرایی منشور را مشخص کرده و به ناقضان حقوق شهروندی برخورد قانون را ذکر کرده است اما این ضمانت اجرایی بایستی مشخص می شد. این برخورد قانونی ممکن است مورد سوء استفاده قرار گیردو در واقع نهاد یا شخص برخورد کننده را هم مشخص نکرده است.
در ماده ۵ به طور قاطع حق توان خواهی معلولین را ذکر کرده که این خود اقدامی بسیار شایسته است
در ماده ۱۴ عدم کنترل صوتی و تصویری را ملاک قرار داده است که خود به نوعی نو آوری بیشتر است .
در ماده ۷۸ حق فرصت برابر در دسترسی به مشاغل را مطرح کرده این درحالی است که می بایست حق فرصت برابر را در مناصب هم مورد توجه قرار میداد چون دو مقوله شغل و منصب متمایز از هم هستند و عدم ذکر منصب فرصت برابر را مورد خدشه قرار می دهد.
در ماده ۸۳ دوباره حق مناصب را برای زنان در نظر نگرفته است
در ماده ۱۰۱ ابهام در نهادهای که بایستی زبان محلی درآنها تدریس بشود وجود دارد.
در ماده ۱۰۶ نوآوری به صورت اخص بکاررفته است در مورد استقلال و آزادی اظهار نظر و عدم مواخظه قرار گرفتن جوامع علمی و حوزه وی و دانشگاهی همانند طلاب و دانشجویان و استادان
در ماده ۱۰۸ نوآوری در مورد حق دانش آموزی در راستای برخورداری از آموزش و پرورشی که منجر به شکوفایی استعدادهای آن گرددوجود دارد.
با توجه به اینکه می توان ایراداتی به لایحه مذکور وارد دانست اما انتشار حقوق شهروندی نوعی سیاست ورزی هوشمندانه با تدبیر است که برای اولین بار مجموعه حقوق و آزادی های متنوع بشری را در یک سند جامع گرد آوری کرد،که سرآغاز نقطه عطفی برای اجرایی کردن منشور و تبدیل آن به قانون در صورت پشتوانه مردمی می باشد و به واقیت در برخی از موارد در راستای قانون اساسی و حتی فراتر از اصول قانون اساسی عمل کرده نشان ارج نهادن بیشتر به حقو ق اولیه بشری است که خود در خور توجه است لذا نمی توان منشور را کامل و جامع توصیف کرد اما با اصلاح ابهامات می توان به آن بیشتر امید وار بود.
توجه: تمامی مقالات ارسالی بیانگر نظرات شخصی نویسندگان آن می باشد و هه وال هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارد.
