روشنفکر کیست؟ روشنفکری چیست؟

✍ آزاد زارع منبر
به بهانه نقد پست اخیر، با موضوع فوق که توسط برخی از روشنفکران! در فضای مجازی شهر منتشر شد:
جهان هستی سهم همه جانداران است.
مطلب نگارش شده با موضوع فوق، مستنبط نوعی خودبرتربینی است، بدین صورت که نویسنده خود را روشنفکر معرفی و چهار چوب خاصی را برای اطلاق این واژه بیان فرموده است و انتقاد را تنها از وظایف روشنفکران دانسته آنرا مستلزم داشتن تخصص و مهارت مربوطه میداند!
یقینا طیف عظیمی از افراد جامعه همچون نگارنده این یادداشت از درک این ادعای کذایی عاجز بوده بدین ترتیب هیچ شهروندی اجازه دخالت و انتقاد از عملکرد حاکمان و مدیران و مسئولین را نداشته و تنها درصد ناچیزی از جامعه حق انتقاد را خواهند داشت.
نویسنده، دیگر منتقدان و اظهار نظرکننده گان را نق زن خطاب نموده چنانچه در آغاز مطلب به فساد در صورت عدم وجود روشنفکرشان اشاره نموده است، برفرض آنکه جامعه ای فاقد فرد روشنفکری باشد، عموم شهروندان توانایی جلوگیری از فساد و نقد مسئولین را نخواهند داشت که به نظر نگارنده، مطلب دارای تناقض آشکار است.
آزادی بیان و انتقاد در منشور جهانی حقوق بشر و اسلام جایگاه خاص خود را داراست. عموما در جوامع، همه افراد، تحصیلکرده یا متخصص و مجرب نخواهند بود که با انتقاد موردی از کوچکترین تا بزرگترین مشکلات محل زندگی یا کلان ملی، ایشان را نق زن یا روشنفکرمآب خطاب نمود. ثانیا مگر این روشنفکران و منتقدان بر تمامی مشکلات و دغدغه های تک تک شهروندان واقفند که شخص دیگری حق ورود به چهارچوب پوشالی ساخته شده و منطقه حفاظت شده حکمفرمایی توسط ایشان را نداشته باشد.
به نظر میرسد انتشار آن پست در فضای مجازی خصوصا در کانال منتسب به شورای شهر و شهرداری، به منظور کاهش آمار منتقدین و شکست اعتماد به نفس افراد جدید منتقد و دلسوز مسایل و مشکلات شهری باشد. انتظار میرفت پارلمان محلی با تشویق روحیه انتقادی شهروندان نسبت به حل و فصل بهتر مشکلات و کاستی های شهری اقدام فرمایند.
ژان پل سارتر در دفاع از روشنفکران میفرمایند: مشخصه ی روشنفکر این است که از جانب هیچکس رسالتی ندارد و وضع اجتماعی خود را از هیچ مقامی نگرفته است. فی حد ذاته – برخلاف پزشکان و آموزگاران که قدرت حاکم با تصمیم قبلی، آنها را به عنوان ماموران خویش ایجاد کرده – محصول هیچ تصمیم قبلی نیست، بلکه ثمره عجیب الخلقه ی جوامع غولآسا است..
هیچکس او را نمیخواهد و هیچکس او را به رسمیت نمیشناسد نه دولت
نه برگزیدگان قدرت حاکم
نه گروههای فشار
نه سازمانهای طبقات استثمار شده و
نه تودهها…
نکته جالب توجه موضوع، اصرار بر تدوین راهکار در انتقاد، توسط شخص منتقد است. معمولا مسئولین و مدیران باید تخصص، مهارت و تجربه پست تصدی گری را دارا باشند و با طرح هر انتقادی، خود به دنبال راهکار رفع آن باشند.
برای درک واضحتر مساله مثالی بیان میکنیم: مثلا شهروندی بصورت موردی نسبت به تخریب آسفالت کوچه و خیابان محل زندگی خود اعتراض نموده نسبت به عدم کارایی مسئولین، انتقادی را مطرح میفرمایند. در این صورت دیگر نیازی نیست به مسئولین شهری راهکار ارائه دهند که کارگران را با بیل و کلنگ به محل اعزام تا آماده سازی صورت گیرد یا آسفالت را از کارخانه بارگیری و با ادوات و ماشین آلات کار را فیصله دهند.
دوستانی که طرح درآمد پایدار برای شهر را پیشنهاد میفرمایند توجه کنند که اساس آن، وجود مسئولانی دلسوز و خدمتگزار است. با مسئولان کنونی که از تامین حداقل های آب آشامیدنی و سرویس بهداشتی برای بازار بزرگ تاناکورای مهاباد عاجزند، همان اخذ عوارض ساختمانی و غیره کافی است و شهر نیاز به درآمد پایدار دیگری ندارد



