اخبار مبنی بر اینکه ۳ میلیارد تومان عوارض آلایندگی از پتروشیمی مهاباد اخذ شد.و به حساب شهرداری ها واریز شد توجه همه را جلب کرد مخصوصا در شرایط بحرانی که شهرداری در آن قرار دارد و باعث شادی مردم و کارمندان شهرداری شد اما روز بعد روابط عمومی پتروشیمی مهاباد اخذ عوارض آلایندگی را تکذیب کرد. و شیرینی شادی را در بین مردم تلخ کرد به راستی واقعیت چیست. آیا صرفا گرفتن ۳ میلیارد تومان پول در این شرایط بحرانی می تواند ما را از پیگیری عدم صداقت مسؤلین محترم باز دارد.
دکترمحمدرضاسرگلزایی_روانپزشک درمقاله ای در بارەی تفکر نقّاد می نویسد:
وظیفه تفکر نقّاد این است که ما را در مقابل دروغ و فریب حفظ نماید. در دنیایی که اخبار چون باران بر سر ما فرو می بارند بهره مندی از تفکر نقّاد به ما کمک می کند که دارای “هویت” ، “استقلال فکری” و “حق رأی” باشیم، در غیر این صورت هویّت ما را روزنامه ای که در دست داریم تعیین می کند و حق رأی ما را سریالی که تماشا می کنیم غصب می نماید!
یکی از ابزارهای نقد این است که #تضاد و تعارض را در اخباری که به ما می رسد کشف کنیم. مثلا اگر در اخباری به ما گفته می شود که فلان کس دزدی بزرگی کرده است و در همان حال هیچ پرونده قضایی برای او تشکیل نمی شود ما حق داریم این خبر را در فهرست اخباری قرار دهیم که باید مورد تشکیک و تدقیق بیشتر قرار گیرند.
حالتی که اکنون پیش آمده است که نماینده شهر مهاباد ادعا می‌کنند که این ۳ میلیارد تومان بابت آلایندگی است و شرکت پتروشیمی این ادعا را رد می‌کند.
دکترسرگلزایی در یاداشت صداقت، دروغ، سیاست در مورد انواع دروغ می‌نویسد : هنگامی که خانواده، آموزش و پرورش و رسانه دستور “دیگران را راضی کن” را در پیش نویس زندگی ما نوشته باشند ما در سراسر عمر تلاش می کنیم “به هر قیمتی” دیگران را خوشنود کنیم. در نتیجه، هنگامی که حدس می زنیم گفتنِ حقیقت باعث رنجش خاطر دیگران شود دروغ را جایگزین حقیقت می کنیم.
بارها پیش آمده است که در پاسخ سؤالات “این لباس به من میاد؟” ، “این رنگ مو به من میاد؟” ، “از غذا راضی بودین؟ نمکش خوب بود؟ خوب جا افتاده بود؟” پاسخ داده ایم: “بله، کاملاً، خیلی!” در حالی که نه آن رنگ لباس و رنگ مو به دوستمان می آمده و نه این غذا طعم رضایت بخشی داشته است. خیلی اوقات خودِ سؤال کننده هم به جای شنیدن حقیقت تلخ، توقع دارد دروغ شیرین را بشنود! انگار که او از شما می خواهد که “لطفاً به من دروغ بگویید، خواهش می کنم!
: “عزیزم، مرا با دروغ شیرین نوازش کن”.
کسانی که با گفتن چنین دروغ های شیرینی مخاطب خود را خوشنود می کنند دچار دستورالعمل روانی “همه را خشنود کن” هستند. آن ها از این که دیگران را برنجانند وحشت دارند. این نوع دروغ گفتن نه با طرّاحی قبلی صورت می گیرد و نه با قصد سوء استفاده از مخاطب، تنها تصمیمی است ناشی از آموزه های غلط تربیتی و ترس از رنجاندن دیگران.
اما در مقابل چنین دروغ هایی دسته دوّمی از دروغ ها وجود دارند. دروغ هایی که طرّاحی شده اند و گویندهٔ آن ها ، نه به قصد نوازش کردن مخاطب بلکه به منظور فریب دادن و سوء استفاده از او این دروغ های نظام مند را طراحی کرده است.
در کتاب #۱۹۸۴ ، #جورج_اورول جامعه ای را ترسیم می کند که در آن وزارت خانه ای وجود دارد به نام “وزارت حقیقت” که بر خلاف نامش، وظیفه اش پنهان کردن حقیقت و انتشار دروغ است، دروغ هایی که باعث فریب ملت و اقتدار و ثبات حکومت شوند. چنین دروغ هایی ریشه در “کیش قدرت” دارند، مذهبی که محور آن حفظ قدرت است. جورج اورول در همان کتاب به “مرام نامه” سازمانی که دروغ های نهادینه و سازمان مند تولید می کند می پردازد: “حفظ قدرت به هر بهایی!”. هنگامی که در جامعه ای نهاد های قدرت دچار چنین مذهبی شوند، گفتن حقیقت و پرده برداری از دروغ تبدیل به یک “عمل سیاسی” می شود و شما با “نه گفتن” به دروغ های بزرگ و “کلان روایت ها” یک “اپوزیسیون” محسوب می شوید!
#هاناآرنت فیلسوف آلمانی در مقاله “حقیقت و سیاست” می نویسد:
“هنگامی که جامعه ای به دروغ گویی سازمان یافته روی آورد و دروغ گفتن تبدیل به اصل کلّی شود و به دروغ گفتن در موارد استثنایی و جزئی اکتفا نکند، صداقت به خودی خود تبدیل به یک عمل سیاسی می شود و گوینده ی حقیقت حتی اگر به دنبال کسب قدرت یا هیچ منفعتی دیگر هم نباشد یک کنشگر سیاسی محسوب می شود!”
در چنین شرایطی شما نمی توانید از سیاست کناره بگیرید و راه خود را بروید، شما ناچارید یکی از این دو راه را انتخاب کنید: یا به وزارت دروغ می پیوندید، یا یک مخالف سیاسی محسوب می شوید!
